Zblednięcie, zasinienie, a następnie zaczerwienienie palców u stóp czy rąk na skutek zimna określane bywa jak objaw Raynauda. Jest to związane z procesem zachodzącym w organizmie dotyczącym skurczu i rozkurczu tętnic. Wiele osób nie zwraca szczególnej uwagi na tego typu zjawisko. Jednak niekiedy w organizmie mogą zachodzić pewne zależności, takie jak np. objaw Raynauda a tarczyca czy toczeń rumieniowaty. Sprawdź, czym dokładnie są objawy Raynauda i o czym mogą świadczyć. Czy jest to powód do niepokoju?
Czym jest objaw Raynauda?
Objaw Raynauda (objawy Raynauda) to przypadłość, która dokładnie opisana została w XIX wieku przez lekarza Maurice’a Raynauda, od którego wzięła nazwę. Objawy Raynauda to zblednięcie, zasinienie i zaczerwienienie skóry następujące po sobie i dotyczące palców rąk lub stóp. Objawy te mogą też wystąpić u palców dłoni i stóp jednocześnie. Reakcja ta zachodzi pod wpływem oddziaływania zimna i jest następstwem skurczu, a zaraz po nim rozkurczu ogromnej sieci niewielkich tętniczek wypełniających palce.
Charakterystyczny dla przypadłości Raynauda objaw może mieć dwie postaci: pierwotną i wtórną. Pierwotne objawy Raynauda dotyczą osób, u których w procesie diagnostycznym nie stwierdzono żadnych innych chorób połączonych ze skurczami i rozkurczami tętnic. Wtórne objawy Raynauda to natomiast skutek występowania w organizmie innych chorób.
Objaw Raynauda, choroba Raynauda i zespół Raynauda – czy to te same zjawiska?
Niekiedy można spotkać się z zamiennym nazewnictwem takich przypadłości jak objaw Raynauda i choroba Raynauda. Objawy w przypadku choroby są jednak bliższe pierwotnej odmianie objawów. Choroba Raynauda występuje symetrycznie, w obu kończynach jednocześnie i nie towarzyszy jej żadna inna choroba. Schorzenie może wystąpić bardzo wcześnie, nawet u nastolatków. Poza początkowym blednięciem, a następnie stopniowym czerwienieniem, nawet zasinieniem palców, chorym towarzyszy też często mrowienie, ból i drętwienie.
Istnieje również taka zależność jak objaw Raynauda a zespół Raynauda. Objawy zespołu z kolei pojawiają się dopiero u osób po 30. roku życia i najczęściej występują niesymetrycznie. Dolegliwości związane są w tym przypadku z chorobą współistniejącą. Objaw Raynauda w tym przypadku jest o wiele intensywniejszy niż w przypadku choroby. Może też prowadzić do blizn, owrzodzeń, a nawet martwicy palców.
Objaw Raynauda – w jakich chorobach występuje?
Najczęściej objawy Raynauda występują u osób, które cierpią na choroby autoimmunologiczne. Należy do nich m.in. toczeń rumieniowaty, toczeń układowy czy twardzina układowa. Objaw Raynauda ponadto może pojawić się przy takich schorzeniach jak:
- nadpłytkowość,
- miażdżyca,
- borelioza,
- zespół cieśni nadgarstka,
- reumatoidalne zapalenie stawów,
- choroby tarczycy,
- zespół Sjögrena.
Objaw Raynauda – przyczyny
Występowanie niektórych chorób to nie jedyne przyczyny występowania objawu Raynauda. Przypadłość ta może być wywołana również przez szereg innych powodów, do których można zaliczyć:
- predyspozycje genetyczne,
- czynniki środowiskowe – ekspozycja na zimno lub nagły kontakt z zimną wodą,
- czynniki emocjonalne – silne emocje i nagły stres,
- zaburzenia pracy naczyń krwionośnych,
- palenie papierosów,
- czynniki zawodowe – ekspozycja na zimno lub niektóre substancje chemiczne.
Objawy Raynauda – diagnostyka
W celu potwierdzenia objawów Raynauda należy zgłosić się do dermatologa, specjalisty od chorób naczyniowych lub reumatologa. Po przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego wykonuje się zazwyczaj badanie kapilaroskopowe mające na celu sprawdzenie prawidłowości przepływów, ilości naczyń i ich kształtu. Może zostać zlecona również angiografia oraz badania krwi, takie jak morfologia, OB, CRP, ANA (wskaźnik chorób autoimmunologicznych) czy stężenie hormonów tarczycy.
W zależności od wyników może być konieczna konsultacja u lekarzy różnych specjalności, w celu wykrycia schorzeń wywołujących objaw Raynauda.
Objaw Raynauda – leczenie
W przypadku wtórnego objawu Raynauda, leczenie sprowadza się do podjęcia odpowiednich działań mających na celu wyleczenie schorzenia, które wywołuje objaw Raynauda. Jeżeli jednak w procesie diagnostycznym wykluczono możliwe jednostki chorobowe, w przebiegu których może występować objaw Raynauda, terapia sprowadza się do wyeliminowania lub możliwie największego ograniczenia przyczyn i czynników, które wywołują objawy Raynauda.
Leczenie objawu Raynauda w Warszawie
Osoby z pierwotnym objawem Raynauda mogą też stosować maści rozgrzewające, a także leki stosowane w leczeniu nadciśnienia o działaniu rozszerzającym naczynia krwionośne. Są to głównie inhibitory kanałów wapniowych takie jak nifedypina, amlodypina czy preparaty z grupy antagonistów receptora alfa-1-adrenergicznego (doksazosyna i podobne). Środki tego typu musi jednak przepisać lekarz. Objaw Raynauda powinien być pod kontrolą lekarza. Wykwalifikowanych i doświadczonych specjalistów w tej dziedzinie można znaleźć w klinice OT.CO. To również dostęp do nowoczesnego sprzętu diagnostycznego, co jest niezwykle istotne w rozpoznawaniu objawu Raynauda i możliwych schorzeń towarzyszących.
Czy można całkowicie wyleczyć objaw Raynauda?
Objaw Raynauda to schorzenie, którego nie można wyleczyć w sposób całkowity. Może dojść do wycofania się choroby i zaniku objawów na wiele lat. Jednak dolegliwości mogą powrócić w różnym stopniu nasilenia.
Przy pierwotnym objawie Raynauda z łagodnym przebiegiem i znikomym ryzykiem niedokrwienia palców należy szczególnie zadbać o unikanie stresujących sytuacji czy oziębienia. Warto też dbać o prawidłową postawę ciała. Zdarza się, że w wyniku choroby zwyrodnieniowej odcinka szyjnego kręgosłupa dolegliwości Raynauda się nasilają. W miesiącach chłodnych należy też nosić rękawiczki i ciepłe buty. Warto rozważyć zastosowanie rozgrzewających wkładek zwłaszcza w okresach wyjątkowo chłodnych.
We wtórnym objawie Raynauda wiele zależy od rodzaju choroby współistniejącej i stopnia jej nasilenia. Niekiedy mogą występować na palcach niegojące się rany, ale też nadmierna potliwość. Tej kwestii można jednak zaradzić, stosując zabiegi na nadpotliwość również wykonywane w klinice OT.CO.
Źródła:- Nawaz I. i inni, „Raynaud’s phenomenon: reviewing the pathophysiology and management strategies.
- Wielosz E., „Badanie kapilaroskopowe we wczesnej diagnostyce twardziny układowej.
- Herrick A. L., Wigley F. M., „Raynaud's phenomenon.
