Ostatnie dekady przyniosły niezwykle dynamiczny wzrost liczby osób cierpiących na nadwagę i otyłość, nie tylko w USA, ale też Europie. W dobie powszechnego dostępu do wysoko przetworzonej żywności i siedzącego trybu życia, problem ten nie omija także Polski. Ale czy rzeczywiście można mówić o epidemii otyłości? Czy jest to fakt, czy może jedynie medialne hasło i wyolbrzymianie problemu?

Otyłość – globalny problem zdrowotny

Otyłość, zwana także chorobą cywilizacyjną, to problem dotykający coraz więcej osób w każdym wieku, szczególnie w krajach rozwiniętych. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), od 1975 roku liczba osób z nadwagą na świecie potroiła się. W 2016 roku szacuje się, że nadwagę miało blisko 2 miliardy dorosłych na świecie, a 650 milionów z nich miało do czynienia z otyłością.

W historii ludzkości, głównym problemem była walka o przetrwanie, a kluczowym elementem tej walki był dostęp do jedzenia. Człowiek polował, zbierał owoce, a później uprawiał rolnictwo, zawsze z myślą o zabezpieczeniu podstawowej potrzeby, jaką jest jedzenie. W ciągu ostatnich dekad, na skutek postępu technologicznego i rozwoju społeczeństwa konsumpcyjnego, ten problem zasadniczo się zmienił. Obecnie, w wielu krajach rozwiniętych, problemem nie jest już brak jedzenia, lecz jego nadmiar. Przez dostępność słodyczy i fast foodów, możemy przyjmować wiele kalorii w małej objętości jedzenia. Właśnie dlatego tak ważne staje się edukowanie społeczeństwa na temat zdrowego stylu życia i odpowiedzialnego podejścia do żywienia.

Jakie są konsekwencje otyłości?

Otyłość to nie tylko problem estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny, który prowadzi do licznych komplikacji, takich jak:

  • Choroby układu krążenia – nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, zawał serca, udar mózgu.
  • Cukrzyca typu 2 – otyłość jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka tej choroby.
  • Choroby stawów – wynikają z nadmiernego obciążenia stawów.
  • Nowotwory – zwiększone ryzyko wystąpienia niektórych rodzajów raka, w tym raka piersi i raka jelita grubego.
  • Problemy z układem oddechowym – w tym bezdech senny.
  • Problemy z wątrobą – w tym stłuszczenie wątroby.
  • Problemy z układem moczowym – w tym kamica nerkowa.
  • Problemy psychologiczne – obniżone poczucie własnej wartości, depresja, zaburzenia odżywiania w wyniku niezdrowego podejścia do jedzenia.

Niestety im większa otyłość, tym dłużej trwa powrót do zdrowia, a nawet po odchudzaniu pozostają takie problemy, jak nadmiar luźnej skóry. Żeby poczuć się dobrze w swoim ciele, konieczne często są więc dodatkowe zabiegi np. plastyka ramion.

Jak radzić sobie z otyłością?

Radzenie sobie z otyłością wymaga kompleksowego podejścia i zwykle obejmuje zmianę stylu życia, dietę i ćwiczenia. Kluczem do zrozumienia jest to, że nie ma jednej uniwersalnej metody na zrzucenie nadmiaru kilogramów, a każda osoba może potrzebować innego planu działania.

Najpierw warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, aby ustalić zdrowy plan żywieniowy i program ćwiczeń. Wiele osób z otyłością cierpi na choroby współistniejące, takie jak cukrzyca czy choroby serca, więc ważne jest, aby wszelkie zmiany diety i stylu życia były monitorowane przez specjalistę.

Po pierwsze, ruch jest niezbędny – regularna aktywność fizyczna nie tylko pomaga spalać kalorie, ale również poprawia ogólną kondycję i samopoczucie. Nie musi to być intensywny trening, wystarczy codzienna, umiarkowana aktywność, taka jak spacer.

Nie można zapominać o wsparciu psychologicznym. Zmiana nawyków żywieniowych i stylu życia jest trudna i może prowadzić do frustracji. Pomoc psychologa czy grupy wsparcia bywa nieoceniona.

W niektórych przypadkach, kiedy zmiana stylu życia i dieta nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, można rozważyć bardziej zaawansowane interwencje medyczne. Jednym ze sposobów, jak pomóc otyłej osobie w redukcji masy ciała jest balonikowanie żołądka.

Dlaczego balonikowanie żołądka pomaga schudnąć?

Balonikowanie żołądka to procedura medyczna, która pomaga w redukcji masy ciała poprzez zmniejszenie objętości żołądka. Balonik, który jest wprowadzany do żołądka, wypełniany jest solą fizjologiczną lub rzadziej powietrzem, dlatego szybciej pojawia się uczucie sytości. Pacjent nie ma tak dużego apetytu i zjada mniejsze porcje, co prowadzi do utraty wagi.

Procedura balonikowania żołądka jest nieinwazyjna i odwracalna. Balonik wprowadza się do żołądka przez usta za pomocą narzędzi endoskopowych, a cały zabieg trwa ok. 20 minut. Wykonuje się go w znieczuleniu ogólnym, dlatego pacjent nie musi bać się dyskomfortu, który kojarzy się np. z gastroskopią, badaniem wykonywanym często u osób mających problem z układem trawiennym. Po zabiegu trzeba zostać na krótkiej obserwacji, ze względu na wybudzanie się narkozy. Pierwsze trzy dni po balonikowaniu żołądka to czas na rekonwalescencję, można przyjmować tylko pokarmy płynne. Na początku mogą pojawić się nudności, kurcze i wzdęcia, ale te skutki uboczne zazwyczaj szybko mijają. Następnie stopniowo można wprowadzać produkty o innej konsystencji.

Ważne jest jednak pamiętanie, że balonikowanie żołądka to narzędzie pomocnicze w procesie odchudzania, a nie magiczne rozwiązanie, które pozwala pozbyć się otyłości bez wysiłku. Osiągnięcie i utrzymanie zdrowej masy ciała wymaga zmiany stylu życia, zdrowego odżywiania i regularnej aktywności fizycznej. Procedura jest zazwyczaj zalecana dla osób z dużą otyłością, u których tradycyjne metody odchudzania nie przynoszą efektów. Balonikowanie to jednak wyjście tymczasowe, które ułatwia redukcję masy ciała i wprowadzenie dobrych nawyków, ale nie zrobi całej pracy za pacjenta. Maksymalnie po sześciu miesiącach należy usunąć balonik z żołądka.

Operacje plastyczne u osób otyłych: kiedy warto je rozważyć?

U osób otyłych problemy często nie kończą się na redukcji masy ciała: nadmiar skóry, który zostaje po odchudzeniu, prowadzi do dyskomfortu, utrudnia codzienne funkcjonowanie i negatywnie wpływa na samoocenę. Najczęściej wykonuje się takie zabiegi, jak abdominoplastyka (operacja usunięcia skóry z okolicy brzucha) oraz plastyka ramion, która pozwala przywrócić im napięcie i jędrność.

Jednakże, takie operacje nie są zalecane dla osób, które nadal mają wysoki wskaźnik masy ciała (BMI) i nie stabilizowały jeszcze swojej wagi. Przed podjęciem decyzji o operacji plastycznej, warto skonsultować się z lekarzem, który oceni stan zdrowia pacjenta, jego oczekiwania oraz potencjalne ryzyko i korzyści związane z zabiegiem. Operacje te są inwazyjne i jak każda interwencja chirurgiczna, wiążą się z pewnym ryzykiem, dlatego decyzja o ich przeprowadzeniu powinna być dokładnie przemyślana.

Powszechna otyłość to problem, z którym mierzą się już nie tylko Amerykanie, ale też mieszkańcy innych krajów rozwiniętych. Nie zawsze zmiana stylu życia daje pożądane efekty: w takiej sytuacji warto przedyskutować ze specjalistą zastosowanie metod chirurgicznych.

piotr turkowski
Dr n. med. Piotr Turkowski

Specjalista chirurgii odtwórczej włosów oraz chirurgii plastycznej. Zaliczany do najlepszych specjalistów w Polsce w obszarze przeszczepu włosów, liposukcji, plastyki piersi oraz modelowania sylwetki metodą lipotransfer (tzw. lipofilling). Ukończył Wydział Lekarski Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego...