Piękne nogi chętnie eksponujemy szczególnie w upalne dni. Jednak bywa i tak, że pojawia się na nich opuchlizna oraz widoczne obrzęki. Zazwyczaj doświadczamy tego pod koniec dnia. Mimo że niekiedy przywykamy do takiego stanu rzeczy, nie należy tych objawów bagatelizować. Nie tylko ze względów estetycznych, ale też i zdrowotnych. Jak zatem poradzić sobie z obrzękami na nogach?

Obrzęk nóg – czyli co?

Obrzęk oraz opuchlizna nóg to nic innego jak powiększona widocznie kończyna. Skóra na opuchniętych nogach jest mocno napięta. Często największe obrzęki są widoczne w obrębie kostek oraz stóp. Bardzo łatwo daje się to odczuć, kiedy po kilku godzinach chodzenia uwierają nas buty, na skutek powiększenia się stopy. Dodatkowo podczas puchnięcia nóg może towarzyszyć nam uczucie ciężkości oraz dyskomfortu podczas poruszania się.

Objawy pojawiające się przy obrzękach

Poza widocznymi zmianami w wyglądzie nóg, podczas nasilających się obrzęków mogą pojawić się też inne objawy. Najczęściej jest to tępy ból, który nasila się w ciągu dnia, przebarwienia na skórze, a także uwidocznienie się żylaków i pojawienie dokuczliwych skurczów nóg.

Jak powstają obrzęki?

Najczęściej za pojawienie się opuchlizny na nogach odpowiada niewydolność układu limfatycznego. Dzieli się ją na dynamiczną, mechaniczną oraz mieszaną. W przypadku niewydolności dynamicznej następuje wzrost objętości płynu tkankowego, który skutkuje rozciąganiem ścian naczyń. Przez to dochodzi do zaburzeń pracy zastawek. Z niewydolnością mechaniczną mamy do czynienia, kiedy na skutek uderzenia bądź urazu dochodzi do uszkodzeń naczyń. Często takie zjawisko jest zauważalne w przypadku skręceń kostki, gdy w miejscu uszkodzenia pojawia się obrzęk. Natomiast o niewydolności mieszanej mówi się, gdy naczynia chłonne są uszkadzane na skutek większej objętości chłonki spływającej do naczyń chłonnych.

Jakie są najczęstsze przyczyny puchnięcia nóg?

Przyczyny pojawiającej się na nogach opuchlizny mogą mieć różne podłoże. Z pewnością duże znaczenie dla tego problemu ma prowadzony przez nas tryb życia. Długie przesiadywanie w jednej pozycji oraz brak ruchu w ciągu dnia często skutkuje pojawieniem się obrzęków. Co więcej, ciągła stojąca pozycja również nie jest obojętna dla kondycji układu limfatycznego. Wszystko ze względu na to, że krew płynąca w żyłach w kierunku od nóg do serca musi być wspomagana przez pompę mięśniową, aby dotrzeć do celu. Wymaga to wykonania systematycznych skurczy, co jest ogromnym wysiłkiem.

Oczywiście nie bez znaczenia są też nadmierne kilogramy. Duży ciężar ciała utrudnia poruszanie się oraz w dużym stopniu obciąża nogi. Często na tą przypadłość cierpią również kobiety w końcowym okresie ciąży.

Brak ruchu nie tylko sprzyja otyłości, ale ma też duży wpływ na funkcjonowanie zastawek. Dodatkowo sprzyja pojawianiu się innych chorób. Jednak trzeba pamiętać, że zbyt intensywny wysiłek fizyczny również może prowadzić do opuchniętych nóg. Wszystko ze względu na to, że nadmierny wysiłek prowadzi do wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej, co uniemożliwia prawidłowy przepływ krwi. Taka sytuacja przykładowo bardzo często dotyka osoby podnoszące duże ciężary.

Za puchnięcie nóg mogą również odpowiadać choroby, na które się leczymy. Często osoby borykające się z chorobami tarczycy, czy nerek skarżą się na opuchliznę kończyn. Co więcej, zdarza się tak, że codziennie przyjmowane leki mogą przyczynić się do powstawania opuchlizny nóg. Zazwyczaj są to takie substancje jak estrogen, steroidy, leki na cukrzycę oraz przeciwdepresyjne, a nawet leki przeciwbólowe.

Warto też mieć na uwadze, że za ciągle opuchniętymi nogami może stać zakrzepica żył głębokich. Jest to poważna choroba, która polega na pojawianiu się zakrzepów w naczyniach krwionośnych. Do objawów tego schorzenia zalicza się głównie pojawienie się nagłego skurczu, który w odróżnieniu od zwykłego skurczu nie ustępuje po chwili. Co więcej, skurcz nasila się podczas zginania stopy oraz naciskania na podeszwę. Do charakterystycznych objawów zakrzepicy żył należy też pojawienie się opuchlizny niepoddającej się uciskowi, występującej jednostronnie oraz nagle. Dodatkowo może pojawić się ból podczas dotykania oraz zaczerwienienie skóry, które świadczą o stanie zapalnym naczynia. W niektórych przypadkach towarzyszy również gorączka.

Do innych chorób, które powodują obrzęki nóg, zalicza się przewlekłą niewydolność żylną. Jest to schorzenie podczas, którego krew zalega w żyłach. To prowadzi do ich rozciągania oraz uniemożliwia prawidłową pracę.

Jak przebiega leczenie obrzękniętych nóg?

Podstawą skutecznego leczenia obrzęków nóg jest znalezienie przyczyny, która je powoduje. Jeśli jest to choroba, niezbędne jest wdrożenie leczenia. Powinno ono przynieść ulgę w uciążliwych objawach, a z czasem pozbyć się problemu z opuchniętymi nogami.

Do skutecznych metod zarówno leczenia, jak i zapobiegania obrzęków nóg zaliczana jest umiarkowana aktywność fizyczna. Najlepiej sprawdzają się tutaj spacery. Można również zdecydować się na zabiegi medycyny estetycznej. Skuteczny będzie między innymi drenaż limfatyczny. Jest to masaż uciskowy, którego celem jest usprawnienie krążenia. Dodatkowo w redukcji obrzęków na nogach pomocna jest elektrostymulacja mięśni pozwalająca zmniejszyć napięcie mięśniowe. Co więcej, zabieg ten poprawia krążenie krwi i limfy. Wykonuje się go przy pomocy specjalistycznego urządzenia wykorzystującego podciśnienie.

Inną metodą leczenia obrzęków jest kompresjoterapia. Polega ona na bandażowaniu kończyn przy pomocy elastycznych bandaży. Opuchniętą nogę owija się kilkukrotnie, co skutkuje uciskiem na tkanki. Efektem takiego działania jest usunięcie zastojów limfy. Do kompresjoterapi można również wykorzystać specjalne podkolanówki, skarpety oraz pończochy uciskowe.

Domowe sposoby na opuchnięte nogi

Jeśli obrzęk na nogach pojawia się sporadycznie, na skutek przykładowo wzmożonej aktywności bądź wysokich temperatur, można doraźnie zastosować kilka sprawdzonych metod. Przede wszystkim nogi powinno unieść się wyżej niż serce. Najlepiej umieścić je na poduszkach. Można również wykonać zimny prysznic stóp, polewając je wodą od kostek ku górze, co pozwoli usprawnić prawidłowe krążenie. Co więcej, jeśli długo przebywamy w jednej pozycji, warto zadbać o to, aby raz na jakiś czas ją zmienić. Osoby siedzące przy biurkach powinny często wstawać, z kolei Ci, którzy długo przebywają w pozycji stojącej, powinni regularnie odpoczywać bądź wykonywać odmienny ruch zmieniający pozycję, jak przykładowo stanie na palcach. Trzeba też pamiętać o prawidłowym nawodnieniu organizmu, zbilansowanej diecie oraz aktywności fizycznej. Dodatkowo można wspomóc się ogólnodostępnymi maściami i suplementami diety.

Pamiętajmy jednak, że takie działania mogą mieć tylko charakter doraźny. W przypadku długotrwałego utrzymywania się obrzęków należy koniecznie zgłosić się do lekarza specjalisty, który sprawdzi stan naszego zdrowia oraz znajdzie przyczynę schorzenia.

Małgorzata Pawelczyk
Lek. Małgorzata Pawelczyk

Specjalista chirurgii ogólnej, w trakcie ostatniego roku specjalizacji z chirurgii naczyniowej. Na co dzień pełni funkcję starszego asystenta w Klinice Chirurgii Naczyniowej i EndowaskularnejWojskowego Instytutu Medycznego. Absolwentka I Wydziału Lekarskiego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Absolwentka Studium...